Wat lezen na Monterosso mon amour?

De roman waarin Ilja Leonard Pfeijffer Genua definitief claimt als zijn literaire territorium. Een schrijver neemt zijn intrek in een verweerd hotel om na te denken over een mislukte liefde en over Europa in verval. Net als in Monterosso mon amour is de schrijver-protagonist niet helemaal identiek aan de auteur, maar ook niet helemaal fictief — een dubbelrol die Pfeijffer consequent uitbuit. De toon is melancholischer, de omvang groter, maar de mechaniek is verwant: een Italiaanse setting als spiegel voor existentiële onrust, en een verteller die zijn eigen verhaal construeert terwijl je meeleest. Waar de novelle een snelle draai maakt, neemt de roman de tijd voor digressies over politiek, kunst en verlangen.

Een professor raakt online verstrikt in een romance met een fotomodel, gebaseerd op een waargebeurd verhaal — of op z'n minst op een verhaal dat waargebeurd claimt te zijn. Pfeijffer speelt ook hier met de geloofwaardigheid van zijn verteller: hoeveel van wat we lezen is verslag, hoeveel projectie? De setting verschuift van Italië naar Amerika, maar de thematiek blijft stabiel: obsessie, zelfbedrog, de kracht van verhalen om de werkelijkheid te overschrijven. Waar Monterosso mon amour compact en bijna fabelachtig is, voelt Peachez indringender, bijna ongemakkelijk — een langere adem, meer ruimte voor schaamte en zelfspot.

Een korte roman waarin Cees Nooteboom een personage confronteert met een brief uit het verleden — een echo van een andere werkelijkheid die de huidige onherroepelijk kleurt. Nooteboom en Pfeijffer delen een voorkeur voor verfijnde constructies waarin geheugen en verbeelding door elkaar lopen, en voor Europese decors die meer zijn dan achtergrond. De brief heeft niet de ironische bravoure van Monterosso mon amour, maar wel dezelfde elegantie: een verhaal dat op kleine schaal grote vragen stelt, zonder retorische drukte. Het is korter, stiller, en eindigt met een knik in plaats van een climax — precies wat werkt na een novelle die zijn dramatiek juist uitvergroot.

Na zeven jaar zwijgen keerde Pfeijffer terug naar de poëzie met deze bundel, waarin hij Genua en het schrijverschap bezingt in lange, vloeiende verzen. Idyllen leest als het lyrische achterland van zijn Italiaanse romans: dezelfde thema's — liefde, verlies, de stad als muze — maar dan in gedichten die meer ruimte laten voor taal zelf. Wie Monterosso mon amour herkent als een verhaal over verhalen vertellen, vindt hier de techniek ontleed in versvorm. Het is geen toegankelijke poëzie voor beginners, maar voor wie Pfeijffers proza waardeert om zijn ritmiek en zelfbewustzijn, is dit de blauwdruk. Het boek vraagt een andere leesinspanning, maar beloont met hetzelfde plezier in constructie.

Een gehandicapte verteller in een afgelegen dorp krijgt zijn wereld op zijn kop door de komst van een charismatische vreemdeling. Tommy Wieringa schrijft een ontwikkelingsroman die tegelijk een mythe is — de verteller overdrijft, heroïseert, construeert. Net als in Monterosso mon amour is de vraag niet of het verhaal klopt, maar wat het doet met degene die het vertelt. Joe Speedboot heeft meer vaart, een roekelozer energie, en minder ironie; waar Pfeijffer intellectueel speelt met geloofwaardigheid, laat Wieringa de spanning groeien uit pure vertellust. Het is een langere roman, meer episch van opzet, maar even bewust bezig met de magie van fictie als motor van het plot.